İran ve ABD geriliminde son doğru: “Petrolümüzü alın, paramızı verin”

İran ve ABD geriliminde son doğru: “Petrolümüzü alın, paramızı verin”
Yazar Gündem Ortadoğu
Yayınlanma Tarihi: 28.12.2021 11:53

2015 senesinde ABD ve İran arasında imzalanan anlaşmanın yeniden canlandırılması için ABD ve İran ile aralarında arabulucu konumda olan ülkelerin müzakereleri devam ediyor. İki ülke arasında dolaylı yoldan da olsa yeniden başlayan görüşmelere rağmen İran hem nükleer programından vazgeçmemekte hem de petrolünü satıp parasını almakta direniyor.

Azalan döviz rezervini yenilemek istiyor

Müzakereler sırasında nükleer program ve ABD’nin uyguladığı yaptırımlardan ötürü döviz rezervinin azaldığını belirten Tahran hükümeti, bu zamana kadar yaptırımlar sebebiyle satamadıkları petrollerini satabilmeyi parasını hızlı şekilde almayı içeren bir maddeyi dile getirdi.

2018’den bu yana petrol satılamıyor

İran ve ABD arasında yapılan 2015 anlaşmasından çekilen, artık zenginleştirilmiş uranyum üretimi ve tedarikini artıracağını duyuran İran, ABD’den sert bir cevap almıştı. Donald Trump döneminde uygulanan eylem planı kapsamında İran’dan alınan günlük 2,8 milyon varillik petrol, 200 bin varile kadar düşürülmüş ve bu şekilde ekonomi bitirme politikası benimsenmişti. 2018 senesinden bu yana uygulanan politika karşısında İran maddi anlamda yerle bir olmuştu.

Zenginleştirilmiş uranyum, BM’yi korkuttu

2015 anlaşmasının belirttiği zenginleştirilmiş uranyum seviyesinin çok daha fazla üstüne çıkan İran’a karşı Birleşmiş Milletler ülkeleri, endişelerini dile getirmişti. İran’ın geçtiğimiz aylarda en büyük uranyum rezervine ulaştıklarını açıklamasının ardından BM Nükleer Gözlemcisi Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı temsilcileri, acil olarak Tahran’a gitmiş ve ABD ile İran arasındaki ilişkileri yumuşatmak için diyalog sürecini başlatmıştı.

2015 anlaşması artık “anlamsız”

Müzakerelerin yedinci turuna İran’da seçim yapılması üzerine bir süre ara verilmiş ve İbrahim Reisi’nin cumhurbaşkanlığının onaylanmasından beş ay kadar sonra kaldığı yerden devam edilmişti. Ülkeler arasındaki gerginliği azaltmak amacıyla yeni bir yazılı anlaşma hazırlanmaya başlandığı sırada İran, yeni taleplerini dile getirmişti. Bunun üzerine Batılı ülkeler de bu işleyişin çok yavaş olduğunu ve artık 2015 anlaşmasının anlamsız hale geldiğini ifade etmişti.

İran, petrolü satıp parayı almak istiyor

Müzakerelerin sekizinci turu dün (27 Aralık) başladı. Anlaşmaya taraf olan İran, İngiltere, Rusya, Almanya, Çin ve Fransa’dan delegasyonların bulunduğu görüşmelerde İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Amir Abdollahian, müzakerelerin yeniden başlaması karşısında ilk gündem maddesinin, ABD’nin yaptırımları kaldırması konusunda İran’a güvence verilmesi olduğunu aktardı ve ekledi: “Bizim için şu anda en önemli konu, İran’ın petrolü kolayca satabilmesidir. Petrolden kazanılan para, İran bankalarına döviz olarak yatırılmalıdır.”