Avrupa’da enerji krizi derinleşmiş durumda. Uzmanlara göre 8,5 milyon hane çok kısa süre içerisinde yakıt yoksulluğunu yaşayabilir.

Rusya’ya uygulanacak son paket yaptırımların duyurulmasından önce İngiliz şirket Ofgem, küresel toptan gaz fiyatlarında benzeri görülmemiş bir artışın (yüzde 54) sonucu olarak enerji tavan fiyatının Nisan 2022’den itibaren 693 £ (Yaklaşık 1000 $) düzeyinde artırılacağı yönünde sinyal verdi.

Avrupa’da enerji krizi derinleşmiş durumda. Uzmanlara göre 8,5 milyon hane çok kısa süre içerisinde yakıt yoksulluğunu yaşayabilir.
Yazar Gündem Ortadoğu
Yayınlanma Tarihi: 07.03.2022 09:21 | Son Güncellenme: 07.03.2022 09:24

Rusya’ya karşı uygulanan kapsamlı yaptırımlarla birlikte Avrupa’da enerji krizi derinleşmiş durumda. Uzmanlara göre 8,5 milyon hane çok kısa süre içerisinde yakıt yoksulluğunu yaşayabilir. Buna ek olarak ev, iş yeri, kamu kurumları ve şirketlerin ısıtması için kullanılan aracı enerjiye de senede 3 bin £ (Yaklaşık 4 bin $) ve hatta daha fazlasını ödemek zorunda kalabilir. Öte yandan ekonomistler bu durumun yalnızca başlangıç olduğunu dile getiriyor.

Rusya’ya uygulanacak son paket yaptırımların duyurulmasından önce İngiliz şirket Ofgem, küresel toptan gaz fiyatlarında benzeri görülmemiş bir artışın (yüzde 54) sonucu olarak enerji tavan fiyatının Nisan 2022’den itibaren 693 £ (Yaklaşık 1000 $) düzeyinde artırılacağı yönünde sinyal verdi. İngiliz basınına göre varsayılan tarifedeki haneler artık senede 1971 £ (Yaklaşık 2600 $) faturayla karşı karşıya kalabilecek. Doğal gaz fiyatlarındaki bu yükseliş, Batı’nın, Moskova’nın Ukrayna’yı Nazi ideolojisinden arındırma amaçlı 24 Şubat 2022 tarihinde başlattığı özel harekata yönelik kapsamlı yaptırımlarıyla birlikte hızlandı. Öte yandan diğer yaptırım paketleri de hazırlanmaya devam ediyor.

Londra merkezli ICE borsasına göre 4 Mart 2022 tarihinde Avrupa gaz vadeli işlem fiyatı yüzde 30 artırılarak 1000 metreküp doğal gaz başına 2400 $ seviyesine yaklaştırıldı ki bu, Avrupa için rekor denilebilecek bir seviye idi. Birleşik Krallık, Rus gazına, Avrupa Birliği ülkelerinden daha az bağımlı durumda ancak Avrupa çapında gerçekleştirilen yaptırımlar, zincirin bir halkası olan İngiltere’ye de etki ediyor ve bu şekilde enerji fiyatları da hızla yükseliyor.

Uluslararası Petrol Ekonomisti Dr. Mamdouh G. Salameh, konuyla ilgili şunları dile getiriyor: “İngiltere, Avrupa Birliği’nin dışında kalsa da ödediği fiyatlar açısından Avrupa Birliği’nin oldukça içinde. Çünkü doğal gaz konusunda AB ile doğrudan etkileşimli.”

İngiltere Dışişleri Bakanı Liz Truss, 27 Şubat 2022 tarihinde BBC’ye yaptığı bir açıklamada Ukrayna’da özgürlük için savaşmanın İngiltere için çok maliyetli olduğunu ifade etmiş ancak “Bu bedel ödemeye değecek.” cümlesini kullanmıştı. Öte yandan İngiliz yetkililer, Liz Truss’ın söylediklerini büyük oranda eleştirerek “Korkunç enerji fiyatları, kimse için ödemeye değer değildir.” cümlelerini ardı ardına kurdu.

Boris Johnson hükümeti, 1 Mart 2022 tarihinde Rus gemilerinin İngiltere sularına yaklaşmasını yasakladı. İngiliz muhalifler ise bu durumu, “Rus gemilerinin İngiliz sularına girmemesi, ekonomi üzerinde ek felaketler yaratacaktır.” olarak açıkladı.

Dr. Mamdouh G. Salameh, tüm bu ekonomik yaptırımlar karşısında Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz ve petrol ihracatını tamamen durdurarak misilleme yapma ihtimali bulunduğunu dile getiriyor. Bu misillemeyle birlikte Brent petrolün 120 $ değerine yükselebileceğini kaydeden Salameh, “Doğal gaz ve petrol fiyatları görülmemiş seviyelere ulaşacak.” ifadelerini kullanıyor. Bu durum ilerleyen zamanlarda AB ve ABD’deki ekonomi dünyasını geniş kapsamlı şekilde olumsuz etkileyecek.

The Independent, Rusya’nın doğal gaz ve petrol endüstrilerine karşı İngiltere’nin gelecek hafta “karşı harekete” geçebileceğini öngörüyor. 4 Mart 2022 tarihinde konuşan Liz Truss Brüksel’de Avrupalı mevkidaşları ile bir araya geldiğinde liderleri, Rusya’dan enerji ithalatını durdurmaya davet etti. AB Dışişleri Şefi Josep Borrell ise “her şeyin masada kalacağı” yönünde kararlarını dile getirdi.

Rusya’nın tüm ihracat işlevlerini Çin’e kaydırma ihtimalinin bulunduğunu aktaran Salameh, böyle bir durum gerçekleşmedikçe AB ve İngiltere’nin önümüzdeki 10 sene boyunca Rus doğal gazına bağımlı kalacağını kaydediyor. Bunun sebebi olarak da şu anki alternatif LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) ve standart doğal gaz tedarikçilerinin öngörülebilir bir zamanda Rus gaz kaynaklarının yerini alacak kadar tedarik sağlayamayacak olmasını gösteriyor.

Öte yandan Birleşmiş Milletler, Avustralya ve Katar’ın iş birliği içerisinde oluşturduğu LNG ihracatının ve Norveç’in tek başına aktardığı doğal gazın el ele vererek Rus doğal gazının yerini ancak doldurabildiğini aktarıyor. Enerji uzmanlarına göre ise AB’nin LNG açısında “sınırlı ithalat” kapasitesi bulunuyor.

Dr. Salameh, “Bu yaptırım oyununda kazanan olmayacak.” ifadelerini kullanırken ham petrol fiyatı ne kadar yükselirse enflasyonun da o denli “hasar dolu” olacağını sözlerine ekliyor. İngiliz Akademisyen Rodney Atkinson ise bu konu hakkında şunları dile getiriyor: “Rusya’ya yaptırım başlatılmadan önce bile bu yaptırımlar AB’ye 100 milyar dolara mal oldu. Bu, Covid-19 pandemisi sonrasında ciddi bir bankacılık krizine sebep olacaktır. SWIFT sistemi üzerindeki yaptırımlar bile Rus bankalarının yüzde 25’inin etkilenmesiyle başarısızlığa uğradı. Bunun sebebi ise ne olursa olsun ve ne denli yaptırım uygulanırsa uygulansın Rus doğal gazı için ödeme yapılmaya devam edilmesi zorunluluğu oldu. Ukrayna’daki savaşın sona ermesinin ardından Rusya, müzakerelere karşı nihai yaptırımı elinde tutarak tedarik zincirini işletmeye devam edecektir.”